Arapça
1. isim Işık veya ses dalgalarının yansıtıcı bir yüzeye çarparak geri dönmesi, yansıma, yankı. 
| İkide birde barutla infilak akisleri geliyordu. |
|
2. isim Bir cismin parlak bir yüzeyde görünmesi. 
3. isim, mecaz Bir şeyin başka bir şey üzerinde yarattığı etki.
4. isim, fizik, kimya Evirtim.
5. isim, mantık Evirme.
3070 kez sorgulandı Kaynak (24.06.2009-23.05.2020)
( `ks + fa`l) → aks → ses türemesi → akis
Türkiye Türkçe'sinde kullanılmayan Arapça `ks kök harflerinden gelir.
|
| aksetmek aksi aksiseda aksülamel bilakis inikâs makus |
Türkçe
1. isim Sesin bir yere çarpıp geri dönmesiyle duyulan ikinci ses, aksiseda, inikâs, akis, eko1.
Ben kimsesiz seyyahı meçhuller caddesinin
Ben yankısından kaçan çocuk kendi sesinin |
|
2. isim, mecaz Bir olgunun çevrede uyandırdığı duygu, düşünce veya tepki, akis, inikâs.
| Bu çığlıklar, ağızdan ağıza, kulaktan kulağa geniş yankılarla bütün yurdu kaplıyordu. |
|
322 kez sorgulandı Kaynak (04.04.2021-04.04.2021)
yan-2 + -kı
Türkiye Türkçe'sinde kullanılmayan Türkçe yanmak2 sözcüğünden gelir.
|
|
|
kaynak
Türk Dil Kurumu, Türk Dili Tetkik Cemiyeti adıyla 12 Temmuz 1932'de Atatürk'ün talimatıyla kurulmuştur. Cemiyetin kurucuları, hepsi de milletvekili ve dönemin tanınmış edebiyatçıları olan Sâmih Rif'at, Ruşen Eşref, Celâl Sahir ve Yakup Kadri'dir. Kurumun ilk başkanı Sâmih Rif'at'tır. Türk Dili Tetkik Cemiyetinin amacı, "Türk dilinin öz güzelliğini ve zenginliğini meydana çıkarmak, onu yeryüzü dilleri arasında değerine yaraşır yüksekliğe eriştirmek" olarak tespit edilmiştir. Atatürk'ün sağlığında, 1932, 1934 ve 1936 yıllarında yapılan üç kurultayda hem Kurumun yönetim organları seçilmiş, hem dil politikası belirlenmiş, hem de bilimsel bildiriler sunulup tartışılmıştır. 26 Eylül-5 Ekim 1932 tarihleri arasında Dolmabahçe Sarayı'nda yapılan Birinci Türk Dili Kurultayı sonunda Kurumun "Lügat-Istılah, Gramer-Sentaks, Derleme, Lenguistik-Filoloji, Etimoloji, Yayın" adları ile altı kol hâlinde çalışmalarını sürdürmesi kabul edilmiştir. Sonraki kurultaylarda bu kollardan bazıları ayrılmış, bazıları tekrar birleştirilmiş; fakat ana çatı değiştirilmemiştir. 1934'te yapılan kurultayda Cemiyetin adı, Türk Dili Araştırma Kurumu; 1936'daki kurultayda ise Türk Dil Kurumu olmuştur
233144 kez sorgulandı
Bilgi Damlası Kaynaklar
|
|
kök harfler Arapça
2564 kez sorgulandı
|
|
dil bilgisi Türkçe
Bir sözün aslında bulunmayan bir ünlü veya ünsüzün sonradan türemesi
Örnek.
urmak > vurmak, hükm > hüküm
13582 kez sorgulandı Kaynak (15.02.2009-15.02.2009)
dil bilgisi
| Aynı dil bilgisinden türeyenler |
|
|
Arapça (a'ksülamel, l ince okunur)
1. isim, eskimiş Tepki, reaksiyon.
| Hassasiyeti etrafta hiçbir aksülamel uyandırmazdı. |
|
1868 kez sorgulandı Kaynak (13.09.2009-24.06.2022)
|
|
Arapça (bi'lakis, l ince okunur)
1. zarf Tersine olarak, tam tersine, tersine, aksine.
| Bilakis tecrübeli bir adam gibi söz söylüyorum, inanınız. |
|
604 kez sorgulandı Kaynak (24.06.2009-08.02.2026)
bi-2 + el- + akis
Arapça akis sözcüğünden gelir, akisle, aksine, tersine olarak.
|
|
|
Arapça (ma:kûs)
1. sıfat, eskimiş Ters çevrilmiş, baş aşağı getirilmiş.
2. sıfat, mecaz Uğursuz, kötü.
| Siz orada yalnız düşmanı değil, milletin makûs talihini de yendiniz. |
|
943 kez sorgulandı Kaynak (23.03.2010-08.03.2023)
|
|
|
